Kanteling van de bouwkolom
Hoe reikt de algemene aannemer de hand naar de ontwerper ?
En … welke impakt krijgt dit proces bij onze IT-implementaties ? Vooral in het kader van onze evolutie naar Building Information Modelling (met Revit) kan dit wel eens sterke gevolgen krijgen !
Bouwproces en normen
In België bestaat omtrent het bouwproces en bijhorende begrotingen geen normering. Hierdoor voelt iedere bouwpartner zich genoodzaakt een eigen analyse te maken van het bouwproces. Doorgaans doet hij dat vanuit zijn positie in het bouwgebeuren.
In Nederland daarentegen kent men de NEN2634: “Termen, definities en regels voor het overdragen van gegevens over kosten- en kwaliteitsaspecten voor bouwprojecten”.
Hierbij is op elementenniveau de SfB zeer herkenbaar aanwezig. Dit klasseersysteem voor de bouwsector werd in 1990 door de Regie der Gebouwen in België uitgegeven en is bij ontwerpers én zeker bij de C3A-Userclubleden vooral gekend via de C3A-Afsprakenstelsels (denk maar aan de layernamen in AutoCAD …).
Wat de overkoepelende investeringsbudgetten betreft, kennen we in België de NBN B06-003 “Investeringskosten van gebouwen”. Deze norm komt woordelijk overeen met de Nederlandse norm NEN 2631. Bovendien integreert de NEN 2634 deze norm en diept ze hem verder uit. Voor België zou het overnemen van de NEN 2634 dan ook de aangewezen werkwijze zijn.
Tendensen
De algemene aannemer wil zijn positie in het bouwproces naar voren schuiven. Dit vergroot zijn kans om effectief bouwpartner te worden bij de uitvoering en heeft bijgevolg een positieve inpakt op zijn rentabiliteit. Vandaar dat hij uit zijn detailcalculaties kostenkengetallen zal halen om ook in het voortraject op korte termijn een correcte kostprijsbegroting te maken. Gezien zijn ervaring kan hij daarbij perfect de productiekost scheiden van de uitvoeringskost, algemene kosten, winst en risico.
Aan ontwerpers-zijde is er eveneens een evolutie aan de gang: het uitwerken van tekeningen in AutoCAD Architecture wordt stilaan vervangen door het maken van een virtueel model in een BIM georiënteerd pakket waaraan alle informatie omtrent het bouwproject kan worden opgehangen. Over AutoCAD REVIT werd reeds uitgebreid bericht in deze C3A-Wijzer en andere publicaties van C3A.
Een concrete werkwijze
Tijdens een haalbaarheidsstudie over een mogelijk bouwproject maakt men diverse volumestudies in Revit. Bij elk scenario exporteert men een meetstaat conform tabel 6 van de NEN 2634 naar Excel. Aan deze hoeveelheden koppelt men de kostenkengetallen aangaande productie enerzijds en uitvoeringskost anderzijds.
Verder in het bouwproces, wanneer men aan het ontwerp begint, verfijnt men de weerhouden volumestudie. Men exporteert de meetstaat met hoeveelheden conform tabel 7 - bij een vlekkenplan met hoofddraagstructuur - of conform tabel 8 - voor een iets meer uitgewerkt ontwerp - van de NEN 2634 naar Excel. Opnieuw koppelt men de hoeveelheden aan kostenkengetallen van het corresponderende niveau met behoud van de splitsing tussen productiekost en uitvoeringskost. Er wordt gecontroleerd of men binnen het geplande bouwbudget blijft.
Eens het definitieve ontwerp klaar, kan men opnieuw een meetstaat met hoeveelheden uit Revit halen en exporteren naar Excel. Deze dient ingeschreven te zijn in tabel 8 van de NEN 2634 teneinde de cirkel na oplevering rond te kunnen maken en kostenkengetallen te kunnen distilleren t.b.v. volgende projecten. Wat de juiste inhoud van de bouwdelen betreft, kan men beroep doen op tabel 1 van de BB-SfB.
Via een macro kan men deze Excel meetstaat voorzien van de nodige coderingen die verwijzen naar recepten opgeslagen in LIP Suite, een ERP pakket ontwikkeld voor de bouwsector. Door import van de meetstaat zal deze software aan de hand van de ingevoerde codes de kostprijs samenstellen.
Het werk beperkt zich verder tot een controle functie: de verliesfactoren en rendementen nakijken en desgewenst corrigeren. Richtprijzen kan men vervangen door ontvangen offertes van leveranciers en onderaannemers. Het opmaken van het werkbudget t.b.v. de uitvoering gebeurt eveneens automatisch doordat op de achtergrond van de recepten een codering meeloopt die toelaat een gedetailleerde kostprijsberekening “binnenstebuiten” te draaien.
Dit vraagt enige uitleg.
Bij het opmaken van een kostprijs in het begin van het ontwerpproces vertrekt men van elementen(clusters) waaraan men kostenkengetallen koppelt. Deze begroting wordt verder gedetailleerd naarmate men het ontwerp verder uitwerkt. Met andere woorden, bij het opmaken van een kostprijs werkt men “top-down”: van grof naar fijn.
Bij aankoop gaat men precies omgekeerd te werk: men wenst bijvoorbeeld, over alle bouwdelen heen, de totale hoeveelheid stortbeton te kennen om dit via één bestelling aan te kopen. Dit doet men voor alle producten die men nodig heeft om het bouwwerk te realiseren. Bij uitvoering werkt men dus “bottum-up”: vanuit kleine onderdelen bouwt men het bouwwerk op.
Automatisch een werkbudget opmaken, betekent dus dat je de middelen die onderaan de calculatie bengelen, samenbundelt in budgetregels.
Door aan de recepten in LIP Suite de juiste codering te hangen, zal deze software ook dit automatisch voorkauwen. Mits het juist boeken van de gemaakte kosten is, door deze gekoppelde codering, een perfecte terugkoppeling met de kostprijsberekening mogelijk. Omgekeerd zijn de calculatieregels controlemiddelen om de efficiëntie op de bouwplaats te testen.
Toekomstmuziek denkt u?
USG Innotiv, PB calc & consult, C3A en LIP Automatisering hebben de handen in elkaar geslagen om dit te realiseren. Afgelopen maand augustus werd door USG Innotiv en PB calc & consult alvast een workshop “bouwfasering en kostenkengetallen” georganiseerd. Wegens het grote succes staat deze opnieuw geprogrammeerd op 11 en 18 januari in 2008. Tijdens deze workshop kan u de theorie van de NEN 2634 koppelen aan de eigen praktijkervaring.
Op 14 september 2007 startte de basisopleiding calculeren die in 2008 een vervolgopleiding kent tot modellerend calculeren. Deze cursus wordt georganiseerd door USG Innotiv en PB calc & consult in zeer nauwe samenwerking met C3A en LIP Automatisering. Ondertussen wordt volop gewerkt aan LIP Data, de invulling van het ERP pakket LIP Suite t.b.v. bovenstaande werkwijze, en de koppeling ervan met de BE localiser van Revit. Begin 2008 zullen de resultaten hiervan gepresenteerd worden.
Heel praktisch
Op woensdagnamiddag 12 september organiseerde C3A een REVIT Family Workshop, waar toch zo’n vijfentwintig van de meest ervaren C3A-Revit gebruikers samen mochten brainstromen ivm deze problematiek. Peggy Bovens kwam even verduidelijken waar we met Modellerend Calculeren naartoe willen, en arch. Danny Plaetinck kon meteen praktisch illustreren hoe dit in Revit praktisch kan toegepast worden.
Door gewoon bij alle materialen zijn bestek/meetstaat artikelnummers als voorvoegsel bij de materialennaam te gebruiken, kan hij via zijn Schedule Tables bij de Material TakeOff meteen netjes gerangschikte meetstaat-views bekomen die direct klaar staan om in zijn Excel-meetstaten over te nemen :
Figuur: gestructureerde materialen-meetstaat-extractie in Revit
Kwestie van goed voorbereide materialen-benamingen in de Revit Materials toe te passen, met integratie van de artikelnummers uit onze meetstaat, en de gepaste Revit Schedule Tables als meetstaat-view in onze template voor te bereiden. En met de juiste kostenkengetallen-systematiek van LIP Data (via Peggy Bovens) komen we aan heel zinnige kostencalculaties tijdens de ontwerpfase !
Ondertussen is een aparte folder op C3A-Net opgezet, waar iedereen van de C3A-Userclub deze ontwikkeling op de voet kan volgen. Aarzel niet daar meteen eens een kijkje te nemen !
PB calc & consult
is een calculatie- en consultancybureau t.b.v. het bouwgebeuren, opgericht door Peggy Bovens. Zij is in 1992 afgestudeerd als burgerlijk ingenieur architect aan de Universiteit Gent en heeft in verschillende bouworganisaties expertise opgebouwd. Zo werd ze vertrouwd met de globale problematiek van calculatie,optimalisatie van de bouwkost en projectbudgettering.
In samenwerking tussen USG Innotiv, PB calc & consult, C3A en LIP Automatisering wordt momenteel een en ander voorbereid om onze REVIT Virtuele gebouwenmodellen via de extractie van alle meetstaat-data te koppelen aan modules voor de kostprijsberekening.
|
|
C3A Whats New Top