Computer Assisted Arts Association
Last Updated 30 juni 2004

C3A Wijzer Artikel
The C3A Magazine
Whats New
C3A Wijzer Artikel 13/3
Jaargang 13 - nr.3-4 – april/mei/juni 2004


Inhoud C3A Wijzer 13/3
[C3A-Wijzer 13/3-4]



ADT2005
zie eveneens de tekst ivm AutoCAD en ADT release 2005 in de vorige C3A-Wijzer



C3A-Wijzer verschijnt 4x per jaar.
C3A-Wijzer wordt gratis verspreid onder alle C3A-Userclubleden
en andere geïnteresseerde informatica-gebruikers.

Ontvangt u C3A-Wijzer nog niet ?

Stuur een E-Mail naar CAAA vzw met uw adresgegevens, en vraag naar ons tijdschrift C3A-Wijzer.


C3A-DesignObjects voor Architectural Desktop
Als onderdeel van de C3A-Extensies voor Architectural Desktop werden degelijk voorbereide ArchitectuurObjecten voor ADT uitgewerkt. Deze DesignObjecten betekenen heel wat meer dan blocks of symbolen zoals in een gewone AutoCAD ! Voor alle duidelijkheid, en vooral voor diegenen die nog niet echt met ADT vertrouwd zijn, wordt in dit artikel vooraf toch nog eens het concept “ADT” verduidelijkt, om daarna dieper in te gaan op de vele mogelijkheden van de DesignObjects in ADT en de reeds voorbereide C3A-bibliotheken.

Vooraf: concept ADT
Autodesk Architectural Desktop (ADT of “de AutoCAD voor de bouwsector”) is eigenlijk bedoeld ter ondersteuning van het complete “Architectural Design” proces, vanaf het conceptueel model overheen een intelligent gebouwenmodel tot de definitieve werktekeningen en extractie van heel wat data.

De “gewone” AutoCAD is, net zoals de meeste algemene CAD-software, vooral geoptimaliseerd voor alle tekenwerk en minder voor het conceptueel design. Sommigen slagen er wel in om met de 3D Solids van AutoCAD degelijke 3D-ontwerpstudies uit te werken, maar de Mass Modelling technieken van ADT, vooral sedert de release 2004, kunnen ontwerpers veel beter assisteren bij het volumeontwerp van architectuurprojecten of bepaalde gebouw-onderdelen. Deze Mass Modelling technieken zijn trouwens ook uitstekend geschikt om allerlei onderdelen uit te werken voor de 3D-representatie van de ADT-DesignObjecten.

Bij een “gewone” AutoCAD wordt getekend met een reeks basisobjecten, zoals lijnen, bogen, cirkels, enz., die elk hun eigen creatiewijze en manipulatietechniek meehebben. Met de combinatie van deze basisobjecten worden door de meeste architectuurtekenaars nog steeds complete bouwplannen uitgewerkt. Aansluitend op deze basisobjecten zijn met ADT een reeks architectuurobjecten in AutoCAD beschikbaar gekomen, zoals Walls, Doors, Windows, Stairs enz. Deze intelligente ADT-DesignObjects hebben ook hun eigen creatiewijze en manipulatietechniek, en bieden een veel hoger rendement bij het plaatsen én wijzigen dan het uitwerken van bouwplannen met de gewone AutoCAD-lijntjes, boogjes en cirkels. Deze intelligente bouwobjecten zorgen ervoor dat de gebruiker het project in detail kan uitwerken in 2D én 3D tegelijk. Uit dat intelligent gebouwmodel kunnen dan ook de noodzakelijke 2D tekeningen voor de diverse bouwfases afgeleid worden, evenals alle 3D zichten op het project. De automatische layering-technieken, de interactie tussen de intelligente objecten, en de view-afhankelijke representaties (plan, aanzichten, 3D) zorgen voor véél meer effect via minder handelingen.

Alle bouwobjecten kennen automatisch alle details (lengtes, oppervlaktes, volumes, enz.) en kunnen via de Scheduling tools voorzien worden van alle gewenste extra informatie die gemakkelijk via de Schedule Tables uit de tekening kunnen gefilterd worden. Dit is wel nog geen gedetailleerde complete meetstaat zoals we dat in Excel uitwerken, maar dit vormt toch een uitstekende voorbereiding hiervoor.

ADT is dus gebouwd bovenop AutoCAD, waardoor een ADT ook alle faciliteiten van de “gewone” AutoCAD meegekregen heeft. Men kan dus een ADT evengoed als een “gewone” AutoCAD gebruiken, met alle faciliteiten die daarbij beschikbaar zijn. Voor heel wat extra tekenwerk (denk maar aan de aspecten zoals plotvoorbereidingen, tekenwerk los van het gebouwenmodel zelf, zoals liggingsplan, kadasterplan, legendes, enz.) is dit handig meegenomen. Zonde echter dat er velen zijn die hierdoor een Architectural Desktop enkel als een gewone AutoCAD gebruiken: als men inderdaad niet eens de nodige tijd uittrekt (bijv. voor een C3A-basiscursus ADT), dan komt men er meestal niet toe om al deze mogelijkheden optimaal toe te passen !


Figuur: uiteraard dat ook de klassieke Vlaamse spouwmuur met de meest voorkomen muuraanslagen bij de C3A-DesignObjects te vinden is.

ADT-DesignObjects
Zoals reeds in de vorige C3A-Wijzer aangegeven zijn deze ADT-Objecten in de release 2005 quasi hetzelfde als in de voorgaande release 2004. Toch zijn er wel weer enkele optimalisaties doorgevoerd, en de bibliotheek C3A-DesignObjects is met de release 2005 weeral een stuk uitgebreid en verder geoptimaliseerd.

Een architectuurproject kan gedetailleerd uitgewerkt worden met de “Intelligente AEC-objecten” zoals muren, deuren, ramen, trappen, enz ... Deze Architectuurobjecten weten via hun Style hoe ze zich moeten gedragen en reageren t.o.v. andere architectuurobjecten, bijv. hoe een deur of raam een opening in de muur moet maken, en hoe een trap via zijn ontwerpregels de juiste helling en eventuele verdrijving van treden moet vormen. Via de Display Representaties (die dus kijkrichting- en viewport-afhankelijk kunnen zijn) worden deze AEC-objecten afhankelijk van Plan, Elevation of Model naar wens getekend.

    Een opsomming van enkele typische architectuurobjecten:
  • Walls
  • Doors, Windows en gecombineerde Assemblies
  • Curtain Walls of vliesgevels
  • Stairs en Railings
  • Structural Elements, zoals kolommen en balken
  • Slabs en Roofs
  • enz.

De meeste AEC-objecten hebben tijdens de recentste ADT-updates telkens een aantal vernieuwingen ondergaan: soms kleine, maar soms heel belangrijke aspecten werden vernieuwd, geoptimaliseerd of aangevuld. Vanaf de release 2004 valt vooral de Dynamic Dimensioning, verbeterde grip-editing en edit-in-place overheen alle objecten op. De interactieve manipulatie, zowel in plan als in 3D, zowel bij het creëren als bij het wijzigen, is sedert de release 2004 echt fantastisch geworden.


Figuur: varianten C3A-DesignObjects deuren

Object Styles
Via de Style van een AEC-Object worden diverse aspecten vooraf geregeld. Afhankelijk van het type object zijn de voorinstellingen uiteraard anders en gebaseerd op de typische eigenschappen van dat soort architectuurelement.

Een Style bevat ten eerste een reeks afmetingen, zoals diktes van muurcomponenten, detail-afmetingen van traponderdelen, enz. Daarnaast zijn er telkens ontwerpregels beschikbaar, zoals de manier waarop ramen en deuren in muren moeten aansluiten, of de optimale helling voor de trap gebaseerd op de gekende trapregel. Bij deuren en ramen kunnen in de Style ook een reeks standaard afmetingen voorzien worden, zodat bij het plaatsen van deze elementen gemakkelijk één van de standaard afmetingen kunnen toegepast worden. Bij Structurele Elementen vormen niet enkel het toegepaste profiel maar ook de wijze waarop meerdere profielen samen één geheel samenstellen de ontwerpregels.

Voor iedere Style zijn ook telkens “Display Properties” voorzien, waarbij ook weer afhankelijk van het soort object andere Display Representaties beschikbaar zijn. Deze Display Representaties bepalen hoe het object in plan, aanzicht of 3D moet getekend worden. Standaard zijn een aantal evidente onderdelen parametrisch beschikbaar, zoals dorpels en tabletten bij muuropeningen, Frames bij deuren en ramen, en treden en tegentreden bij trappen. Via “Custom Blocks” kunnen echter allerlei extra elementen toegevoegd worden aan de grafische voorstelling, zoals deurkrukken of zelfs scharnieren bij deuren. Via dezelfde Custom Blocks kunnen ook de reeds voorziene elementen (zoals een deurpaneel) vervangen worden door een zelf ontworpen paneel; zie de printscreens met de deuren en poorten in deze tekst als voorbeeld.

Bij deze Display Representaties zijn voorstellingswijzen voor plan, aanzicht en model standaard voorzien, maar men kan naar wens hier allerlei variëteiten aan toevoegen, zoals “planvoorstelling 1/10” en “planvoorstelling 1/200” voor meer of min gedetailleerde voorstellingen, of “plan overlay” om een neutrale, minder gedetailleerde en volledig grijze onderlegger-representatie te bekomen.

Wat het Design Center in de gewone AutoCAD doet voor de benoemde AutoCAD-objecten zoals blocks, layers, tekststijlen en layouts, doet de Style Manager in ADT voor de ADT-Objecten maar met wat meer mogelijkheden. Deze Style Manager in ADT is een heel flexibel instrument voor het beheer van alle stijlen. Bij de bewerking van bepaalde Object Styles komt men telkens in deze Style Manager terecht, met een filter op het geselecteerde soort object. In deze Style Manager kan men dan objecten tussen tekeningen kopiëren of verplaatsen, bijv. om vanuit een bibliotheektekening ObjectStyles naar een actief project over te halen.


Figuur: varianten C3A-DesignObjects trappen

C3A-Bibliotheek-tekeningen
Het blijkt handig te zijn om een reeks voorbereide DesignObjecten te verzamelen in een bibliotheektekening, waarin dan ook effectief de objecten ingetekend zijn zodat men snel een goed overzicht kan krijgen op de beschikbare elementen. Zo werd een “C3A Styles Extensions_NL.dwg” basisbibliotheek uitgewerkt, waarin de meeste voorkomende basisobjecten in verzameld werden. Via verschillende layouts in deze tekening kan men gemakkelijk een overzicht zien van de groepen objecten die erin verzameld zitten. Om in het gebruik niet te worden overladen met veel te veel variëteiten, worden van de diverse soorten objecten enkel de meest courante elementen erin opgenomen, terwijl allerlei “speciale” varianten dan in aanvullende bibliotheektekeningen opgenomen worden.

Aldus werd ook een bibliotheektekening uitgewerkt met enkel deuren, waarbij in de recentste release 2005 ook een reeks industriële poorten toegevoegd werden (zie verder).

Deze bibliotheektekeningen kunnen best toegankelijk gemaakt worden via de ToolPalettes van ADT2004 of 2005. Na het aanmaken van een extra toolpalette kunnen alle gewenste DesignObjecten vanuit de Style Manager ineens in de Palette gesleept worden, zodat ze achteraf gemakkelijk via deze Palette op te roepen zijn. Bij een groeiende bibliotheek kunnen aldus meerdere Palettes aangemaakt worden, die via de Content Browser in een Cataloog kunnen verzameld worden om ze aldus gemakkelijk tussen de verschillende werkposten te verspreiden.


Figuur: varianten C3A-DesignObjects poorten

C3A-Afsprakenstelsels
Het blijkt heel belangrijk te zijn dat de vele DesignObjecten conform hetzelfde afsprakenstelsel opgebouwd worden, zodat ze goed kunnen samenwerken en samen gebruikt worden in één project. Uiteraard is hierbij de gebruikte eenheid mm van belang, maar ook de toegepaste layerstructuur en benaming, evenals de toegepaste kleuren, zijn essentieel. Voor de 2D-voorstelling worden nog steeds kleuren gebruikt die bedoeld zijn om zwartwit tekeningen met lijndiktes te produceren, terwijl de 3D-voorstellingen bedoeld zijn om een goede 3D-voorstelling met kleurgebruik te presenteren. Voor deze kleuren worden telkens dezelfde kleuren-referentietabellen toegepast, die er ook kunnen voor zorgen dat bij renderings in 3D Studio VIZ de kleuren gemakkelijk kunnen gekoppeld worden aan materiaalweergave. Voor alle DesignObjects werden systematisch een aantal Display Representaties uitgewerkt, zoals “Plan Medium Detail”, “Plan Low Detail”, “Elevation” en “Model”. Nieuw vanaf de release 2005 werd ook een “Plan Overlay”-representatie voorzien, bedoeld om gemakkelijk als neutrale onderlegger te dienen. Ook de naamgeving van de DesignObjecten wordt systematisch toegepast volgens het C3A-Afsprakenstelsel, waarbij we dezelfde naamstructuur voor deze objecten gebruiken als voor de layerbenaming. In de naam van het object is aldus te lezen wie het object aangemaakt heeft (“C3A” in onze elementen), gevolgd door een omschrijving van het bouwelement (bijv. “30_Sectionaal”) en eventueel gevolgd door een grafiekcode of voorstellingswijze (bijv. “_beglaasd” op de printscreen van de poorten op deze pagina). Bij de release 2005 van de C3A-Extensies voor ADT2005 zijn trouwens alle benamingen van de DesignObjects conform deze afspraken bijgewerkt.

Sectionaal Poorten
Bij de release 2005 zijn een aantal Sectionaal poorten toegevoegd aan de reeds beschikbare deuren. Bij het maken van deze poorten streefden we ernaar om niet enkel types te voorzien voor residentiële, maar vooral ook toepasbaar voor industriële toepassingen. Voor vormgeving en maatvoering grasduinden we in het aanbod van een aantal fabrikanten. Hoe we echter ook zochten: geen enkele fabrikant voorziet op zijn webstek in kant-en-klare AutoCAD-tekeningen, laat staan AEC-objecten! Hier is dus nog behoorlijk wat werk aan de winkel…


Figuur: Sectionaal Poorten in de Style Manager

De uitgewerkte poorten zijn qua ontwerp opzettelijk verscheiden:
  • C3A_30_Sectionaal_Standaard is een klassiek poorttype. Dit is een sectionaalpoort in zijn meest klassieke vorm, met drie raampjes en voor de rest zonder franje.
  • C3A_30_Sectionaal_Basis is een met planchettes afgewerkte gewone recht-toe recht-aan poort die in de woningbouw universeel inzetbaar is.
  • C3A_30_Sectionaal_Cassette is een poort met klassieke cassettevormgeving zoals die vaak in projecten met klassieke vormgeving wordt aangetroffen.
  • C3A_30_Sectionaal_Beglaasd kan zowel in een industriële als residentiële omgeving gebruikt worden. Met zijn twee rechthoekige ramen over de volledige breedte van de poort is dit een poorttype dat omwille van haar strakke vormgeving al gauw een plaatsje vindt in hedendaagse architectuurprojecten.
  • C3A_30_Sectionaal_Volledig_Beglaasd is, zoals de naam het reeds aangeeft, volledig beglaasd. Dergelijke sectionaalpoorten komt men veelvuldig tegen in semi-industriële toepassingen, waar ook het esthetische aspect belangrijk is. Typische toepassingen zijn inrijpoorten bij toonzalen van autoverdelers, uitlaat- of banden centrales enz.


Elk van deze poorten is opgebouwd als een deur van het type “Overhead”, waarbij telkens gebruik werd gemaakt van een AEC-Profile en/of Custom Blocks. Elke poort kreeg een aantal standaard afmetingen mee, waarvoor we terug ons licht opstaken bij een aantal fabrikanten. Variatie is er zowel in de hoogte als in de breedte.



Over de toegepaste materialenweergave kunnen we kort zijn: we hebben er zelf geen ingevuld. Zelfs binnen een zo beperkt deelgebied als sectionaalpoorten is het aanbod aan beschikbare materialen en afwerkingen verbazingwekkend ruim. Omdat het aantal mogelijke combinaties dermate groot is, kozen we er bewust voor geen materialen te voorzien, net zo min als we dat bij de andere AEC-objecten deden. Dit laten we graag over aan de gebruikers, die wellicht allemaal een eigen voorkeur hebben, en waarbij een specifieke materiaalkeuze beter achteraf in VIZ Render in te vullen is dan in ADT.

Uiteraard kan iedereen nog meer variaties op dit thema uitwerken en zo een zeer ruime collectie DesignObjecten aanbieden. Wij gaan er echter van uit dat onze taak eerder ligt in het formuleren van de afspraken om ervoor te zorgen dat de DesignObjecten van diverse herkomst vlot door elkaar bruikbaar zijn, en in de assistentie naar onze gebruikers om een degelijk inzicht te verwerven betreffende hoe de vork aan de steel zit (via onze workshops en cursussen). We zijn trouwens goed bezig om “leveranciers” van dergelijke bibliotheken (zoals de bouwproduct-fabrikanten) bij te staan zodat zij zelf hun eigen producten als goed bruikbare digitale data kunnen uitwerken en beschikbaar stellen.

In de marge
Op een paar jaar tijd zijn al méér dan vijfhonderd C3A-Userclubleden met Architectural Desktop ipv met gewoon AutoCAD stevig aan de slag. Vooral sedert de release 2004 is deze overschakeling in een versnelling geraakt, omdat ADT2004 en uiteraard ook ADT2005 véél interactiever en met veel meer gebruiksgemak de ADT-DesignObjecten laat definiëren, plaatsen en bewerken. En ondertussen zijn er constant verschillende groepen cursisten ineens die via de C3ADT-vijfdaagse basiscursus Architectural Desktop beter leren kennen.

C3A Whats New Top


©2004 CAAA vzw
Tramstraat 57
9052 Gent-Zwijnaarde, Belgium
Tel. 09 2202 101 - Fax 09 222 48 11
E-Mail CAAA vzw