Digitale Output zoals PDF en DWF
Digitale documenten worden steeds meer uitgewisseld. Naast dynamisch aanpasbare bestanden (zoals Word, Excel en AutoCAD-bestanden) worden ook steeds meer digitale eindresultaten via het internet elektronisch doorgestuurd of beschikbaar gesteld, met een aantal heel typische eigenschappen.
Voor klein-formaat 2D-documenten is het Portable Document Formaat (PDF) van Adobe wereldwijd toonaangevend, terwijl in de CAD-wereld het Drawing Web Formaat (DWF) van Autodesk heel wat meer mogelijkheden biedt (denk maar aan grotere formaten, meerdere layouts in één bestand, layer- en view-technieken, 3D-faciliteiten, enz.).
Motivatie
Er zijn diverse situaties waarbij digitale eindresultaten beter kunnen worden gebruikt ipv het uitwisselen van dynamisch aanpasbare bestanden:
- Tijd- en kostenbesparing, zowel bij de aanmaak als bij het verzenden van uw documenten
- Het digitale eindresultaat kan veel compacter zijn dan het oorspronkelijke bestand zonder noemenswaardig kwaliteitsverlies, waardoor de bestanden veel efficiënter kunnen worden gearchiveerd en verstuurd.
- Uw correspondent hoeft niet te beschikken over het programma waarmee het document gemaakt is; uw bouwheer hoeft dus bijv. geen AutoCAD te hebben om uw tekeningen te bekijken. De PDF- en DWF-readers zijn gratis te verkrijgen op het web, en wie heeft die nu nog niet op zijn PC beschikbaar ?
- PDF’s en DWF’s zijn eindresultaten die door uw correspondent (eventueel) niet meer wijzigbaar zijn.
- Uiteraard kan dat eindresultaat ook nog geprint worden. Al gedacht aan de kostenbesparing door vele documenten niet zelf te printen maar door uw correspondent te laten printen ?
Uiteraard zijn er ook heel wat situaties waarbij de digitaal uitgewisselde bestanden wél dynamisch aanpasbaar moeten zijn. Zeker als een team bouwpartners samenwerkt bij de uitwerking van een bouwproject zijn vooral ook verder bruikbare documenten vereist.
Ons C3A-Afsprakenstelsel, waarbij we de opmaak en formatering van zowel teksten als tekeningen via allerlei richtlijnen en automatismen in goede banen leiden, speelt hier een belangrijke rol. De bouwproduct-fabrikanten die direct bruikbare bestekteksten en tekeningen beschikbaar maken conform onze richtlijnen, of de architect- en studiebureaus die ontwerpstudies heen en weer sturen om een project goed uit te werken, weten dat ondertussen al wel.
Omtrent Adobe PDF en PostScript
Adobe Acrobat (en dan vooral de Reader) is wellicht de best gekende en meest gebruikte applicatie van Adobe Systems. PDF, de afkorting van Portable Document Format, heeft als belangrijkste eigenschap (zoals de naam al aangeeft) dat het een vlot overdraagbaar bestandsformaat is dat correct kan worden bekeken op andere computers en platforms (niet enkel de diverse Windows-versies, maar uiteraard ook Macintosh of Unix).
De mogelijkheid om een pagina op een andere computer te bekijken dan waarop het document gemaakt is, is niet het meest indrukwekkende. Dat kan met een Word- of Excel-document ook – als die software beschikbaar is. De mogelijkheid om te kijken is echter ondergeschikt aan de integriteit van het document. Het bewaren van de volledige inhoud inclusief de correcte opmaak maakt PDF zo bijzonder.
Figuur: Adobe Acrobat 5 op de Adobe website
PostScript is de pagina-opmaak en beschrijvingstaal van Adobe waarmee de aanzet gegeven werd tot Desktop Publishing op de PC. Tegenwoordig vormt PostScript vrijwel wereldwijd de standaard van ongeveer al het drukwerk in de grafische industrie en voor alle kwaliteitsuitvoer. Adobe heeft deze taal ontwikkeld om op het beeldscherm nauwkeurig te laten zien hoe het uiteindelijke gedrukte resultaat er zal uitzien.
Dankzij de apparaat-onafhankelijke opbouw past PostScript op een groot aantal verschillende printers en plotters die alle nochtans een verschillende afdruktechniek en resolutie hebben. Voor het afdrukken met PostScript is een beeldzetmachine (ook vaak RIP of Raster Image Processor genoemd) nodig. Dit kan zowel hardware als software zijn. De RIP converteert de afbeelding op het scherm naar een bitmap-pagina die op een PostScript-printer kan worden afgedrukt. PostScript fungeert als een vertaalprogramma doordat het de afbeelding op het scherm “vertaalt” naar een afdruk.
Toepassingen die gebruik maken van PostScript blijken een uitstekende gegevensintegriteit te waarborgen, zodat wat men ziet op het scherm ook effectief datgene is dat op papier wordt afgedrukt. Dit is trouwens één van de belangrijke voordelen van Adobe Acrobat en PDF. Adobe Acrobat Distiller converteert conform de strakke PostScript-richtlijnen wat u ziet op het scherm naar een PDF-bestand dat u perfect op een PostScript-apparaat kunt afdrukken. En dit lukt dan zelfs vrij goed ook op een niet-PostScript apparaat via de gewone Windows-printerdrivers!
Figuur: Compressie in de Distiller voor de Screen Job Option
Adobe Acrobat
Adobe Acrobat is gedurende vijf releases geëvolueerd tot een pakket dat verschillende modules omvat. De huidige Adobe Acrobat 5 omvat verschillende programma’s die verschillende functies verrichten, met o.a. :
- Acrobat Reader (de viewer)
- Acrobat 5 (Exchange of de editor)
- Acrobat Distiller (het conversieprogramma)
- Diverse add-in’s
Deze combinatie biedt een grote verscheidenheid aan mogelijkheden om uiteenlopende electronische documenten te maken, te bewerken en te gebruiken.
Met Acrobat worden geen bestanden geproduceerd: u converteert digitale informatie, aangemaakt met een of andere applicatie, naar het PDF-formaat. Vanuit Acrobat kunnen een beperkt aantal soorten bestanden omgezet worden naar PDF, maar eens Acrobat geïnstalleerd is op een Windows-werkpost is er een extra Printer Driver beschikbaar (de Acrobat Distiller). Vrijwel elk Windows-programma kan bij het printen van deze speciale PrinterDriver gebruik maken. Als u deze printer selecteert, wordt een bestand in de vorm van een PostScript bestand op de disk gezet waarna de Distiller wordt opgestart. Deze Distiller maakt vervolgens een PDF van het PostScript-bestand, waarna u terugkeert naar het programmavenster.
Figuur: Acrobat Distiller
De kracht van Distiller ligt in al zijn Instellingen of Settings waar nauwkeurig kan bepaald worden hoe u PDF-bestanden wil aanmaken. Afhankelijk van de bedoeling kan dus een en ander geoptimaliseerd worden. Vooral de compressie en sampling van afbeeldingen kan nogal wat effect hebben op de omvang (in Kb’s) van het eindresultaat en op de kwaliteit achteraf indien ook nog moet geprint worden. PDF’s bedoeld voor weergave op het scherm worden helemaal anders aangemaakt dan PDF’s bedoeld om met de hoogste kwaliteit op topklasse digitale prepress en drukpersen af te drukken.
Een interessante optie bij de aanmaak van PDF-bestanden zijn de beveiligingsinstellingen: een PDF-bestand kan zo aangemaakt worden dat niet alleen een paswoord nodig is om het te openen, maar waarbij evengoed een apart paswoord nodig is om eventueel het document te kunnen printen of er informatie uit te halen. Vooral als dus belangrijke informatie digitaal doorgegeven wordt en men wil absoluut verhinderen dat uw correspondent er iets aan wijzigt, dan is dit een uitstekende techniek.
Figuur: Acrobat Security Settings
Acrobat en MS-Office
Gelukkig werken Adobe en Microsoft nauw samen, zodat u Office-bestanden eenvoudig en efficiënt naar PDF-bestanden kan converteren. Microsoft Word en Excel kunnen ook gebruik maken van een macro die door Adobe Systems is ontwikkeld en die PDFMaker noemt. Als deze macro wordt geïnstalleerd onder Office (vanaf Office 97), verschijnt de macro als een extra toolbar en pulldown-menu in Word, Excel en Powerpoint. Bij Office 2002/XP wordt deze macro echter niet automatisch correct geïnstalleerd, en moet de gebruiker hier een handje toesteken. De PDFMaker.xla en PDFMaker.dot moeten gewoon op de gewenste positie voor Word en Excel geplaatst worden. Je moet het blijkbaar maar weten ...
Van alle tekstverwerkers biedt Word de beste ondersteuning voor het maken van PDF-bestanden. Word is de enige tekstverwerker die toegang biedt tot de structuur van het document. De metagegevens van het Word-document (zoals de Outlining structuur en styles) worden bij de omzetting naar bladwijzers geconverteerd, en hyperlinks blijven hyperlinks zoals voorzien, enz. Vooral als men meetstaten en prijsinfo vanuit Excel-bestanden digitaal wil doorgeven aan anderen met de zekerheid dat ze er niets aan wijzigen, is het omzetten naar PDF van uw Excel-bestanden heel nuttig (vooral als hierbij de gewenste beveiliging ingesteld wordt).
Figuur: integratie van PDFMaker in Word 2002/XP
Optimalisatie van PDF-bestanden
Eens een PDF-bestand gemaakt, kan men met Acrobat aanvullende opmerkingen, toevoegingen, bladwijzers en hyperlinks toevoegen. Bladwijzers of Bookmarks werken als een inhoudsopgave in PDF-documenten. Bladwijzers kunnen gemaakt worden vanuit bijv. Word (via de Outlining-techniek en dan via PDFMaker automatisch naar PDF omgezet), maar die kunnen ook in Acrobat zelf opgezet worden. Idem voor Hyperlinks, waarmee heel wat interactiviteit kan toegevoegd worden aan PDF-documenten die bedoeld zijn om op het scherm te worden geraadpleegd.
Opmerkingen en extra aanduidingen bovenop het PDF-document kunnen vooral nuttig zijn bij revisies van teksten en het heen en weer uitwisselen van documenten met allerlei aanvullende opmerkingen. In het Comments-window zijn deze opmerkingen gemakkelijk te raadplegen en op te zoeken. Uiterst handig om met meerdere personen opmerkingen te formuleren op zo’n document !
Figuur: Overzicht C3A-Workshop brochure aangemaakt via PDFMaker vanuit Word in Acrobat met bladwijzers.
Omtrent DWF en AutoCAD
Wat PDF doet voor onze klein-formaat 2D-documenten, doet DWF van Autodesk voor onze groot-formaat grafische documenten. DWF staat voor Drawing Web Format. Initieel was het een 2D vector formaat (sinds kort ook 3D), dat gebruikt wordt om tekeningen op het internet of intranet te publiceren. Sinds AutoCAD 14 bestaat al de mogelijkheid DWF-bestanden te maken, en dit is in AutoCAD 2000, 2002 en straks in AutoCAD 2004 stelselmatig verder uitgebouwd.
Bij het aanmaken van DWF-bestanden zijn diverse instellingen mogelijk, gelijkaardig aan de klassieke plotinstellingen. Omdat DWF een vectorformaat is (uitgezonderd eventuele ingevoegde “images”), blijft de precisie van de originele tekening bewaard, ongeacht hoe ver men bij het viewen gaat inzoomen. Het is ook een uiterst compact formaat, gemiddeld zo’n 10% van de oorspronkelijke tekening. Dit vergemakkelijkt het verspreiden via het internet. Eventuele hyperlinks in de tekening worden meegenomen naar het DWF-bestand, en een DWF-bestand is (normaal) niet editeerbaar. Derden kunnen hierdoor uw tekening niet buiten uw weten om wijzigen, of uw intellectuele eigendom voor eigen doeleinden aanwenden.
Figuur: C3A-Plan in VoloView.
DWF-bestanden worden gemaakt door in AutoCAD (AutoCAD LT, full version of op AutoCAD gebaseerde applicaties zoals ADT) een “Plot” aan te maken via een specifieke DWF-plotterdriver. Met ePlot en eView genereert men vanuit AutoCAD via “Plot-to-File” tekeningbestanden in het DWF-formaat. Zoals de naam al aangeeft maken ePlot en eView virtuele, elektronische plots. De ene is geoptimaliseerd voor plotten, de andere voor het bekijken met een viewer zoals VoloView of de nieuwe (gratis) Express Viewer van Autodesk.
VoloView en Express Viewer
Momenteel biedt Autodesk drie verschillende viewers aan: de gratis Volo View Express, de nieuwste ExpressViewer en de complete VoloView. De gratis ExpressViewer, die via één bestand van slechts 2Mb van de Autodesk-website te downloaden is, reageert uiterst snel en kan perfect alle DWF’s bekijken en printen met de Windows Systeemprinters. Om echter net zoals de AutoCAD-plotterdrivers alle plotmogelijkheden toe te passen en met meetinstrumenten en object-snaps in de tekening juist te meten is de full VoloView vereist.
De nieuwste Autodesk Express Viewer is voorlopig de enige om het nieuwe DWF6 formaat te kunnen weergeven, maar ook van de full Volo View verwachten we een nieuwe release zodra AutoCAD 2004 effectief beschikbaar komt.
Design Publishing Extension
Een nieuwe faciliteit bij AutoCAD 2004, die al als Extension bij AutoCAD 2002 beschikbaar was (voor allen met een Subscription), is de Design Publishing Extension module die nu DWF-formaat versie 6 aanmaakt. Het verschil ten opzichte van het vorige formaat is vooral dat men nu in één en hetzelfde DWF-bestand meerdere layouts kan samenbrengen, al dan niet door een wachtwoord beveiligd. Via de Publisher kunnen zelfs Layouts uit meerdere tekeningen verzameld worden, waarbij elke layout via de PageSetup perfect weet voor welke plotter, met welk papier, op welke schaal en met welke plot style table het eindresultaat moet gemaakt worden.
De lijst van de tekeningen en layouts kan in een set bewaard worden. Dit laat toe om in een later stadium, nadat de plannen werden gewijzigd, terug een set met dezelfde tekeningen en layouts in dezelfde volgorde te maken, ditmaal met de gewijzigde plannen.
PDF of DWF ?
DWF en zijn viewers kunnen dus meerdere layouts tonen, zoomen naar voorbereide views en kunnen ook nog layers aan en uit zetten. Allemaal faciliteiten die we met het PDF-formaat niet hebben. DWF kan daarenboven ook 3D-modellen omvatten, die in 3D te bekijken zijn (voorlopig enkel met de full VoloView). En wegens zijn vectoriëel formaat blijft DWF nauwkeurig bij het inzoomen én heel compact qua file-omvang. Redenen genoeg om voor CAD-tekeningen DWF ipv PDF te gebruiken !
In de marge
Zowel over de aanmaak als over het gebruik van deze PDF en DWF formaten werden eind februari een reeks C3A-workshops georganiseerd waarbij heel wat nuttige aspecten in dit verband aan bod gekomen zijn, en uiteraard werden hierbij de applicaties Adobe Acrobat en Acrobat Reader, de nieuwe Autodesk Express Viewer en Autodesk Volo View in detail toegelicht.
Adobe Acrobat is rechtstreeks te koop op het Internet bij de Adobe Online Store, maar uitsluitend voor C3A-Userclubleden kunnen we deze software voor dezelfde prijs beter verzorgen. Denk maar aan onze workshops en richtlijnen bij het gebruik ... Merk nog op dat we tijdens onze workshops enkele leuke alternatieven bespreken om PDF’s aan te maken!
|
|
C3A Whats New Top